Voor wie een CSA-tuin runt

Farm csa: welke dagen je tuin open is

Geschreven door Glenn van den Belt · · 6 minuten lezen

Een farm csa is een tuin waarvan de leden vooraf voor een heel seizoen betalen en daarna zelf oogsten wat er die week klaar is. De dagen waarop dat kan, zijn onderdeel van wat ze gekocht hebben: het is een van de weinige dingen die je in februari hard kunt beloven, en het bepaalt hoe de rest van je week eruitziet.

Het is ook een beslissing die je maar één keer per jaar rustig kunt nemen. Een dag erbij is in juni snel gezegd en daarna moeilijk terug te draaien, want vanaf dat moment zit hij in de afspraak.

Wat een farm csa met zijn dagen verdeelt

Je verdeelt geen drukte maar de oogst. Dat is het verschil met een winkel, en het is groter dan het lijkt.

In een winkel verandert er niets aan wat er ligt zolang de deur open is, en ruimere tijden maken alleen de rij korter. Op jouw tuin ligt het andersom: het aantal leden verandert niet, maar wat er te halen valt wel.

Wie als eerste komt, loopt dus langs een ander veld dan wie als laatste komt. Hoe groot dat verschil bij jou is, hangt af van je bedden en het weer, en daar weet jij meer van dan wij. Wat er van een afstand aan te zien is: elk moment dat je opent, is een tweede verdeling van dezelfde week.

Waarom de zaterdag zichzelf opvreet

Een deel van je leden werkt doordeweeks, dus voor hen is het weekend het enige moment. Houd je één dag aan en is dat zaterdag, dan komt bijna iedereen binnen dezelfde paar uur.

Dat levert twee dingen op die niets met elkaar te maken hebben. Het is gezellig, en dat is een echte reden om het zo te houden. En de laatste van de dag loopt langs iets wat er 's ochtends anders bij stond.

Een tweede moment in de week is dus geen extra service. Het is de goedkoopste manier om diezelfde oogst over meer uren uit te smeren. Of dat bij jou nodig is, zie je aan wat er op zaterdag om vijf uur nog staat.

Drie manieren om de week in te delen

Hoe je de week indeeltWat een lid ervan merktWat het jou elke week kost
Eén vast dagdeelHij weet precies wanneer, en moet dan ook kunnenEén keer het bord bijwerken, en één keer iemand die aanspreekbaar is
Twee vaste dagdelen, ver uit elkaar in de weekHij kan uitwijken als het een keer niet uitkomtTwee keer het bord, plus de vraag wat er op het tweede moment nog staat
Het hek staat een aantal dagen openHij komt wanneer het hem uitkomtGeen moment waarop jij er zeker bent, en geen zicht op wie er is geweest

De onderste rij is de vriendelijkste voor je leden en de duurste voor jou. Zonder vast moment is er nooit een uur waarop je iedereen tegelijk spreekt.

Wat er op zo'n moment bij de ingang moet staan zodat iemand zonder jou weet wat hij meeneemt, staat op de pagina over hoe leden hun deel meenemen zonder dat jij erbij staat.

Twee dagen of twee plekken zijn niet hetzelfde probleem

Als leden niet komen, is er een vraag die je eerst moet beantwoorden: konden ze niet op jouw dagen, of wonen ze te ver weg. Die twee worden vaak door elkaar gehaald en ze kosten iets heel verschillends.

Kunnen ze niet op jouw dagen, dan is het antwoord een extra moment. Dat kost je een keer het bord bijwerken en verder niets.

Wonen ze te ver, dan helpt een extra dag niet en gaat het over een plek elders. Wat daarbij komt kijken, van wie het erheen brengt tot wat er per plek dubbel wordt, staat op de pagina over de week rond de oogst en meerdere ophaalplekken.

De dagen liggen vast zodra de inschrijving open is

Het aantal oogstweken en de dagen waarop de tuin open is, horen bij het handjevol dingen die je een lid wél kunt garanderen. Dat maakt ze ook het lastigst om tussentijds aan te raken.

Een dag schrappen in juli is geen roosterwijziging maar een aanpassing van de afspraak, en die merkt precies het lid dat op die dag rekende. Een dag toevoegen is minder erg en werkt dezelfde kant op: wat je één keer opent, staat er volgend jaar in de verwachting weer.

Wat je wel en niet vastlegt in de afspraak zelf, staat op de pagina over wat je een lid belooft en waar die belofte ophoudt. Het moment om de dagen te veranderen is de winter, voordat de inschrijving opengaat; waar dat in de rest van het jaar valt, staat op de pagina over hoe het jaar van een pluktuin op abonnement loopt.

Wat de dagen aan bijhouden kosten

Je openingstijden staan op vier plekken tegelijk: op je site, in wat een lid bij de inschrijving heeft gelezen, op het bord bij de ingang en in het bericht van die week. Vier plekken die uit elkaar lopen zodra er één keer iets verandert.

En er verandert elk seizoen iets. Een feestdag, twee weken waarin je weg bent, een dag die vanwege het weer niet doorgaat. Elk van die uitzonderingen moet naar iedereen, en meestal bedenk je hem 's avonds.

Dat is het punt waarop een spreadsheet niet meer meehelpt. Hij bewaart wat je hebt ingevuld, maar hij stuurt niets, en de vraag "is de tuin morgen open" komt daarom bij jou binnen in plaats van bij je site.

Waar de dagen vandaan komen

Wij bouwen software voor boerenbedrijven, en dit is het soort werk dat we het liefst weghalen: dezelfde dagen die je nu op vier plekken bijhoudt, komen uit één vakje. Wat een lid bij de inschrijving leest, wat er op je site staat en wat er in het bericht van die week staat, zijn dan hetzelfde. Een week die niet doorgaat, verander je één keer.

Wat je nu hebt, gooi je daar niet voor weg. Wat er in je spreadsheet staat gaat mee, en het invoeren en instellen doen wij.

Loop je week eens met ons door

Twijfel je over een extra moment, of loopt je zaterdag elk jaar vol terwijl de rest van de week leeg blijft, laat dan eens zien hoe het bij jou gaat. Hoe de inschrijving loopt, welke dagen je aanhoudt en hoe je een uitzondering nu rondkrijgt. Je hoeft niets voor te bereiden en niets te kiezen: vertellen hoe je het nu doet is genoeg. De winter, vóór de inschrijfronde, is daar het rustigste moment voor.